Miliony umów kredytowych do zmiany. Na reakcję będą tylko dwa miesiące

Miliony umów kredytowych czeka zmiana, a kredytobiorcy dostaną na reakcję tylko dwa miesiące. Chodzi o finał reformy wskaźnika WIBOR, od którego zależy oprocentowanie większości kredytów hipotecznych ze zmienną stopą w Polsce. Resort finansów chce, żeby cały proces poszedł szybciej, i stawia na bezpośredni kontakt banków z klientami.

Na czym polega ta zmiana?

WIBOR to wskaźnik, który od lat decyduje o tym, ile realnie płacisz za kredyt. Rata złotowego kredytu hipotecznego ze zmiennym oprocentowaniem to zwykle WIBOR plus marża banku. Problem w tym, że ten wskaźnik ma zniknąć i zostać zastąpiony nowym, opartym na rzeczywistych transakcjach na rynku.

Reforma ciągnie się od kilku lat i wielokrotnie przesuwano jej terminy. Teraz ma nabrać tempa. Zamiast czekać, aż wszystko rozstrzygnie się odgórnie, postawiono na rozwiązanie prostsze - banki same poinformują klientów o zmianie warunków ich umów.

Dlaczego to miliony umów?

Kredyty hipoteczne ze zmiennym oprocentowaniem ma w Polsce kilka milionów gospodarstw domowych. Do tego dochodzą kredyty firmowe i część pożyczek. Każda z tych umów odwołuje się dziś do WIBOR-u, więc każda musi zostać dostosowana do nowego wskaźnika.

Stąd ta skala. Mówimy o milionach dokumentów, które trzeba zmienić w stosunkowo krótkim czasie. Banki mają rozesłać listy z informacją, co dokładnie zmienia się w konkretnej umowie i od kiedy.

Skąd te dwa miesiące?

To najważniejszy element dla przeciętnego kredytobiorcy. Po otrzymaniu pisma z banku klient ma mieć ograniczony czas na reakcję - w praktyce około dwóch miesięcy. W tym oknie można zapoznać się z nowymi warunkami, zadać pytania, a w razie potrzeby rozważyć swoje opcje.

Brak reakcji zwykle oznacza, że zmiana wchodzi w życie automatycznie. Dlatego takich listów nie warto odkładać na później ani wyrzucać razem z bankową korespondencją reklamową. To realna zmiana warunków twojej umowy.

Czy rata przez to wzrośnie?

Sama wymiana wskaźnika nie ma z założenia podnosić ani obniżać kosztu kredytu. Idea jest taka, żeby nowy wskaźnik odpowiadał poziomowi starego, a klient nie stracił na samej reformie. Do umów dokłada się tak zwany spread korygujący, który ma wyrównać różnicę między jednym a drugim wskaźnikiem.

W praktyce jednak dużo zależy od zapisów konkretnej umowy i od tego, jak zachowają się stopy procentowe. Rata kredytu ze zmiennym oprocentowaniem i tak zmienia się w rytm decyzji Rady Polityki Pieniężnej. Reforma wskaźnika to osobna sprawa niż same podwyżki czy obniżki stóp.

Dla przykładu: przy kredycie 400 tys. zł na 25 lat już zmiana oprocentowania o pół punktu procentowego to kilkaset złotych różnicy w racie miesięcznie. Dlatego każdy zapis w umowie, który dotyka oprocentowania, warto czytać uważnie.

Co powinien zrobić kredytobiorca?

Przede wszystkim - nie wpadać w panikę. To nie jest wezwanie do natychmiastowej spłaty ani pułapka. To formalne dostosowanie umów do nowych przepisów, które dotyczy praktycznie wszystkich kredytów złotowych ze zmienną stopą.

Kiedy przyjdzie list z banku, przeczytaj go w całości. Sprawdź, jaki wskaźnik zastąpi WIBOR w twojej umowie, od kiedy zacznie obowiązywać i czy pojawia się spread korygujący. Jeśli czegoś nie rozumiesz, zadzwoń na infolinię albo umów się w oddziale, zanim minie termin na reakcję.

Osoby, które i tak myślały o zmianie kredytu - na przykład o przejściu na oprocentowanie stałe albo o refinansowaniu w innym banku - mogą potraktować ten moment jako okazję do przeliczenia ofert. Warunki bywają różne w zależności od banku, więc porównanie kilku propozycji zwykle się opłaca.

Kiedy to wszystko się wydarzy?

Dokładny harmonogram zależy od finalnego kształtu przepisów i od tego, kiedy poszczególne banki ruszą z wysyłką listów. Pewne jest to, że proces ma zostać przyspieszony i objąć naprawdę szeroką grupę klientów. Jeśli masz kredyt złotowy ze zmiennym oprocentowaniem, prędzej czy później taki list do ciebie trafi.

Najrozsądniej po prostu pilnować korespondencji z banku i nie przegapić dwumiesięcznego okna. Kilka minut na przeczytanie pisma może oszczędzić późniejszych niespodzianek przy racie.